Pirometr to urządzenie do bezdotykowego pomiaru temperatury powierzchni ciał stałych i cieczy, które zbudowane jest z układu optycznego, detektora podczerwieni i układu elektronicznego. Układ optyczny pirometru przejmuje promieniowanie cieplne danego obiektu a jego układ elektroniczny przetwarza sygnał elektryczny na wartość temperatury pokazywaną na wyświetlaczu.
Pirometr posiada celownik laserowy służący do wycelowania promienia laserowego w punkt pomiaru a oświetlenie lasera pomaga w ustaleniu wymiaru strefy pomiarowej. Pirometry skalibrowane są najczęściej na pomiar obiektów, które emitują energię rzędu około 0,95. Wartość ta odpowiada większości mierzonych produktów bez konieczności kompensacji dla wyższych i niższych wartości. Wraz ze wzrostem odległości od mierzonego obiektu wzrasta powierzchnia pomiaru temperatury. Dokładny pomiar uzyskuje się, gdy obiekt mierzony jest większy lub co najmniej równy strefie pomiaru.
Wykonywanie pomiarów temperatury metodami bezkontaktowymi wymaga znajomości zjawisk fizycznych, które mają miejsce podczas pomiarów. Duży wpływ na dokładność pomiaru ma materiał, z którego wykonany jest obiekt mierzony oraz stan powierzchni obiektu. Błyszczące powierzchnie metalowych przedmiotów (polerowana nierdzewna stal, srebro, miedź, aluminium itp.) posiadają niską zdolność promieniowania. Oprócz tego odbijają promieniowanie cieplne otaczającego środowiska a tym samym mają wpływ na wynik pomiaru. Żeby prawidłowo zmierzyć temperaturę takich obiektów należy zmienić ich charakterystykę zdolności promieniowania. Emisyjność błyszczących metalowych powierzchni może być podniesiona poprzez pokrywanie mierzonego obszaru samoprzylepną taśmą maskującą lub pomalowanie czarną farbą.
Szczególne znaczenie ma stosowanie pirometrów w systemie analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli przy produkcji, przechowywaniu i transporcie żywności, zwanym HACCP (Hazard Analysis Critical Control Points). Pirometr umożliwia szybką kontrolę temperatury produktów żywnościowych znajdujących się w niebezpiecznych strefach temperatur. Odczyty dokonywane przy pomocy pirometru są natychmiastowe, co prowadzi do dużej oszczędności czasu. Co więcej pomiar temperatury dokonywany jest bez naruszania opakowań i żywności.